Όταν δεν εμπιστεύεσαι τη φωνή σου

Photograph by Renan Lima

Για πολλούς από εμάς, όσο μεγαλώνουμε, τα πράγματα μοιάζουν να γίνονται πιο περίπλοκα.

Υπάρχουν στιγμές που παίρνουμε μια απόφαση ή σκεφτόμαστε κάτι, κι αμέσως μετά εμφανίζεται μια δεύτερη φωνή μέσα μας. Ή κι άλλη μία˙ μια τρίτη, και μια τέταρτη καμιά φορά — κι έτσι οδηγούμαστε σε έναν φαύλο κύκλο σκέψεων.

«Μήπως κάνω λάθος;»
«Μήπως το βλέπω υπερβολικά;»
«Μήπως δεν το έχω καταλάβει σωστά;»

Ξαναγυρνάμε στην αρχική μας σκέψη, αλλά με τόσες επιπλέον που έχουν παρεμβληθεί στο ενδιάμεσο, πλέον αμφισβητείται κι αυτή η πρώτη. Μπερδευόμαστε, διστάζουμε, γινόμαστε αναποφάσιστοι.
Αργά ή γρήγορα, ακόμα και οι πιο απλές σκέψεις αρχίζουν να χάνουν τη σταθερότητά τους.

Συχνά αρχίζουμε να ρωτάμε άλλους τη γνώμη τους — πράγμα που καταλήγει να μας μπερδεύει περισσότερο ή να μας αφήνει με την αίσθηση ότι ο άλλος «δεν μας καταλαβαίνει» ή ότι κάτι δεν πάει καλά με εμάς.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, γεννιέται η ανησυχία ότι δείχνουμε στους γύρω μας πως «δεν ξέρουμε τι μας γίνεται» ή ότι δεν είμαστε ικανοί να πάρουμε αποφάσεις και να τις στηρίξουμε.

Όταν το μυαλό μπλέκει σε κύκλους

Μπορεί να περνάς πολύ χρόνο στο μυαλό σου, αναλύοντας, κάνοντας ξανά και ξανά διαφορετικές σκέψεις, συγκρίνοντας διαφορετικά σενάρια.
Και όσο περισσότερο προσπαθείς να βρεις «τη σωστή απάντηση», τόσο πιο δύσκολο γίνεται να την εμπιστευθείς όταν έρχεται.

Ίσως αλλάζεις γνώμη πολλές φορές.
Ίσως ζητάς επιβεβαίωση από τους άλλους.
Ίσως δυσκολεύεσαι να μείνεις σε μια επιλογή χωρίς αμφιβολία.

Και κάπου εκεί, η εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου —και το πώς πιστεύεις ότι σε βλέπουν οι άλλοι— μπορεί να πληγώνεται.

Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, αρχίζουμε να απομακρυνόμαστε όχι μόνο από τη δική μας φωνή, αλλά και από την αίσθηση πραγματικής σύνδεσης με τους άλλους. Γιατί όταν δεν εμπιστεύεσαι αυτό που νιώθεις, είναι δύσκολο να νιώσεις πραγματικά «μαζί» με κάποιον, ακόμη κι αν υπάρχουν άνθρωποι γύρω σου.
Έχω γράψει περισσότερα και εδώ: «Η μοναξιά δεν είναι πάντα έλλειψη ανθρώπων».

Γιατί μπορεί να συμβαίνει

Ας αφήσουμε κάτω το βάρος ότι δεν είμαστε «αρκετά ικανοί» να πάρουμε αποφάσεις ή ότι οι σκέψεις μας είναι «λάθος».
Η εξήγηση δεν είναι ποτέ τόσο μονοδιάστατη — ούτε και κατακριτέα.

Ίσως δεν ένιωσες ποτέ πως η φωνή σου αξίζει να ακουστεί· πως ό,τι νιώθεις και σκέφτεσαι είναι σημαντικό και άξιο προσοχής.
Ίσως έμαθες να αμφισβητείς αυτό που νιώθεις πριν καν το εκφράσεις.
Ίσως χρειάστηκε να αναλάβεις ευθύνες που δεν σου αναλογούσαν, κι έτσι όταν παρατηρείς μια κατάσταση απέξω ξέρεις τι χρειάζεται να γίνει — αλλά όταν τη ζεις εκ των έσω, μπερδεύεσαι.
Ίσως ένα μόνιμο άγχος κάτω από την επιφάνεια σε κάνει να βλέπεις τις καταστάσεις από πολλές πλευρές, αναζητώντας συνεχώς την πιο «ασφαλή» απόφαση.
Ίσως προσαρμόστηκες περισσότερο στις εξωτερικές εκτιμήσεις παρά στη δική σου εμπειρία.
Ίσως έχεις μάθει να σκέφτεσαι πολύ τους άλλους — πώς νιώθουν, πώς θα επηρεαστούν — κι αυτό να μπλέκει τη σκέψη και τις αποφάσεις σου.
Ίσως πάλι, ζητώντας βοήθεια, να αναζητάς περισσότερο σύνδεση, μοίρασμα και αποδοχή.

Όλα αυτά είναι πλευρές της ανθρώπινης εμπειρίας.
Είμαστε όντα πολυδιάστατα και δεν χωράμε σε απλές εξηγήσεις «σωστού» και «λάθους».

Όταν μέσα μας συνυπάρχουν πολλές, συχνά ασυνείδητες καταστάσεις και συναισθήματα, η σκέψη γίνεται κυκλική.
Κι αυτό δυσκολεύει τη λήψη και τη στήριξη μιας απόφασης.

Όχι επειδή «δεν ξέρεις», αλλά επειδή δεν νιώθεις αρκετή σιγουριά — ή και μοναξιά — να σταθείς σε ό,τι ήδη ξέρεις.

Με τον καιρό, αυτό χτίζει μια εσωτερική συνήθεια:

«Ψάχνω έγκριση για να εμπιστευτώ αυτό που ήδη αισθάνομαι.»

Και τότε, συχνά, εμφανίζονται ντροπή και σύγκριση με όσους φαίνονται σταθερότεροι και πιο σίγουροι.

Δεν είσαι ο μόνος άνθρωπος που αισθάνεται έτσι

Η δυσκολία να εμπιστευτούμε τη δική μας φωνή είναι πολύ πιο κοινή απ’ όσο φαίνεται.
Δεν είναι ένδειξη αδυναμίας αλλά ένας τρόπος με τον οποίο το ψυχικό μας σύστημα προσπαθεί να προστατευτεί από λάθη και απογοητεύσεις.

Κάθε ζωντανός οργανισμός επιδιώκει να προστατευτεί από την απειλή και να διασφαλίσει την ευημερία.
Το ζητούμενο δεν είναι να αλλάξεις ριζικά, αλλά να χτίσεις σταδιακά εμπιστοσύνη στην εσωτερική σου φωνή — σ’ αυτό που ήδη, βαθιά μέσα σου, γνωρίζεις ότι είναι αληθινό για σένα.

Δεν πρόκειται για τη «σωστή» απόφαση, αλλά για την εμπειρία εμπιστοσύνης που καλλιεργείται βήμα‑βήμα.

Αξίζεις να σε εμπιστευτείς

Το αξίζεις — όχι γιατί έκανες κάτι ιδιαίτερο ή γιατί πληροίς συγκεκριμένα κριτήρια,
αλλά επειδή απλώς υπάρχεις και είσαι.

Όπως έλεγε ο Carl Rogers, ιδρυτής της προσωποκεντρικής προσέγγισης στην ψυχολογία:

«Δεν είμαι τέλειος, αλλά είμαι αρκετός.»

Μικρή άσκηση αυτοπαρατήρησης – και αυτογνωσίας

Αν θέλεις, αφιέρωσε λίγα λεπτά μέσα στη μέρα σου και, μέσα από αυτές τις ερωτήσεις, παρατήρησε:

• Υπάρχουν περίοδοι της ζωής μου που αμφισβητώ πιο εύκολα ό,τι νιώθω;
• Κάτω από ποιες συνθήκες η αμφισβήτηση γίνεται πιο έντονη;
• Τι φοβάμαι πως μπορεί να συμβεί;
• Υπάρχει κάτι από το οποίο προσπαθώ να με προστατέψω;
• Ή κάτι από το οποίο προσπαθώ να προστατέψω τους άλλους;
• Υπήρξε στιγμή που πήρα μια απόφαση με σιγουριά και είχε θετική έκβαση;
     – Αν ναι, πότε; Τι αφορούσε; Πώς ένιωθα; Ήταν κι άλλοι μαζί μου;
     – Αν υπήρχαν, τι ρόλο έπαιξε η παρουσία τους;
• Ποιος ή ποια κατάσταση στο παρελθόν με έκανε να νιώσω ότι δεν είναι εντάξει αυτό που σκέφτομαι ή αισθάνομαι;
• Πώς αισθάνομαι όταν μοιράζομαι τις σκέψεις μου ζητώντας τη γνώμη κάποιου; Τι επιδιώκω; Τι θέλω να νιώσω;

Προσπάθησε να μην κρίνεις όσα αναδύονται· απλώς παρατήρησέ τα.
Αν δεις ότι η ταραχή μεγαλώνει, κάνε μια παύση. Κάνε κάτι ευχάριστο για σένα — μια αγκαλιά με έναν αγαπημένο σου άνθρωπο, ένα τηλεφώνημα, μια βόλτα, ένα ζεστό ντους.
Δοκίμασέ το ξανά αργότερα, όταν νιώσεις έτοιμος/η.

Προσοχή & φροντίδα ♥

Αν η αμφιβολία έχει γίνει έντονη και επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά σου, η υποστήριξη ενός ειδικού μπορεί να βοηθήσει να ξαναχτιστεί, βήμα ‑ βήμα, η εμπιστοσύνη προς τον εαυτό με ασφάλεια.